واسيلى ولاديميروويچ بارتولد ( مترجم : كريم كشاورز )

454

تركستان نامه ( تركستان در عهد هجوم مغول ) ( فارسى )

حذف كرده استقلال خويش را بدين‌طريق در برابر خلافت بغداد اعلام داشته بود . بالطبع سوءظنى پديد آمد كه وى به فرمان خليفه مسموم شده . با اينحال مأمون طلحه فرزند وى را به حكومت خراسان منصوب كرد ( 207 تا 213 هجرى / 828 - 822 ميلادى ) . ابو العباس عبد اللّه جانشين طلحه كه در سال 215 هجرى / 830 ميلادى وارد خراسان شد عملا فرمانفرمائى مستقل بوده ، و حتى معتصم خليفه ( 218 تا 228 هجرى / 842 - 833 ميلادى ) كه از ابو العباس متنفر بوده « 1 » جز اينكه قاتلان را پنهانى به نزد او فرستد كارى نمىتوانست كرد « 2 » و قادر نبود آشكارا اقدامى عليه وى به عمل آورد . در عين حال ديگر اعضاى خاندان طاهريان در مغرب مقامات مهمى را اشغال كرده بودند . و من‌جمله رياست نيرو - هاى لشكرى بغداد در دست ايشان بوده و اين خود به قدرت آن دودمان كمك مىكرد . ولى با اينحال سران خاندان فقط در كشور خويش خود را در امان و دور از خطر مىديدند . چون روزى عبد اللّه به دبير خود گفت كه قصد انجام حج و زيارت كعبه دارد آن خدمتگزار وفادار چنين پاسخش گفت : « يا امير ! تو حازم‌تر از آنى كه كارى كنى كه از حزم دور بود « 3 » » . عبد اللّه گفتهء زير دست

--> ( 1 ) - دربارهء علل اين تنفر رجوع شود به « متون » ، ص 3 ( گرديزى ) . ( 2 ) - به گفتهء گرديزى خليفه كنيزى به عبد اللّه بخشيد ( نسخهء خطى اكسفورد ، ورق 102 ، نسخهء خطى كمبريج ورق b 82 ؛ ( چاپ محمد ناظم ، 7 ) و « دستارچه » اى آغشته به زهر به آن كنيز داد تا به عبد اللّه دهد . ولى كنيز چون به نيشابور رسيد مهر عبد اللّه به دل گرفت و راز را براى وى آشكار كرد . ( 3 ) - گرديزى ( نسخهء خطى اكسفورد ، ورق 103 ؛ نسخهء كمبريج : ورق a 83 ؛ ( چاپ محمد ناظم ، 7 ) : « يا امير تو حازم‌تر از آنى كه كارى كنى كه از حزم دور بود » .